
Hệ thống quản trị đào tạo trực tuyến
Công tắc tơ (Contactor): Là khí cụ điện dùng để đóng ngắt các mạch điện động lực (như động cơ, hệ thống đèn chiếu sáng lớn) từ xa thông qua lực hút điện từ. Khác với cầu dao, Contactor có thể đóng ngắt hàng nghìn lần mỗi giờ.
Khởi động từ (Magnetic Starter): Là một bộ thiết bị bao gồm Contactor và Rơ le nhiệt được kết hợp lại với nhau. Nó có chức năng vừa điều khiển đóng cắt, vừa bảo vệ quá tải cho động cơ.
Ký hiệu: Trên bản vẽ, cuộn dây được ký hiệu là hình chữ nhật hoặc vòng tròn (K), các tiếp điểm động lực có 3 gạch song song kèm hình vòng cung dập hồ quang.
Cấu tạo: Gồm 3 bộ phận chính:
Hệ thống điện từ: Cuộn dây hút, lõi thép tĩnh và lõi thép động (có lò xo phản lực).
Hệ thống tiếp điểm: Tiếp điểm chính (chịu dòng lớn) và tiếp điểm phụ (chịu dòng nhỏ cho mạch điều khiển).
Hệ thống dập hồ quang: Để bảo vệ tiếp điểm khi cắt tải lớn.
Nguyên lý: Khi cấp điện vào cuộn dây, từ trường sinh ra hút lõi thép động xuống, làm các tiếp điểm chính đóng lại để cấp điện cho tải. Khi ngắt điện cuộn dây, lò xo phản lực sẽ đẩy lõi thép về vị trí cũ, mở các tiếp điểm ra.
Ví dụ: Khi em nhấn nút Start, dòng điện nhỏ đi vào cuộn dây Contactor, nó sẽ "hút" bộ tiếp điểm lớn để cho điện 3 pha đi vào làm quay động cơ 20HP.
Để chọn Contactor và Khởi động từ đúng kỹ thuật, các em cần dựa vào các thông số sau:
Điện áp định mức ($U_{đm}$): Gồm điện áp tiếp điểm chính (380V, 660V...) và điện áp cuộn dây (24V, 220V, 380V). Lưu ý: Phải chọn cuộn dây đúng với nguồn điều khiển để tránh cháy cuộn dây.
Dòng điện định mức ($I_{đm}$): Chọn dòng của Contactor lớn hơn dòng làm việc của tải ($I_{ct} \ge I_{lv}$). Đối với tải động cơ, thường chọn $I_{ct} = (1.2 \div 1.5) \cdot I_{đm\_motor}$.
Phân loại tải (AC-1, AC-3): Rất quan trọng. AC-1 dùng cho tải trở (điện trở, đèn); AC-3 dùng cho tải động cơ (dòng khởi động cao).
Ví dụ: Động cơ 3 pha 11kW có $I_{đm} \approx 22A$. Ta chọn Contactor loại 32A, phân loại AC-3, cuộn dây 220VAC.