1. Định nghĩa kiến trúc

 • Kiến trúc là một ngành kết hợp giữa nghệ thuật và khoa học về thiết kế, xây dựng và tổ chức không gian cho các công trình nhằm: 

 + Thỏa mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần 

 + Đáp ứng yêu cầu kinh tế, kỹ thuật, xã hội, môi trường … 

 • Nghệ thuật trong kiến trúc: Là các yếu tố thẩm mỹ của hình khối, màu sắc, tỷ lệ bố cục như trong hội họa, điêu khắc. Cũng có khi sử dụng các nhịp điệu tựa như tiết tấu âm nhạc để mang lại cảm xúc, sự sinh động và vẻ đẹp cho công trình. 

 • Khoa học trong kiến trúc: Là áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật, khoa học công nghệ về xây dựng để tạo nên công trình. Khoa học trong Xây dựng luôn song hành với kiến trúc, là quá trình giải quyết những nhiệm vụ kỹ thuật để tạo ra công trình kiến trúc. (như đào móng, xây dựng – lắp ráp các bộ phận …) 

 2. Các yếu tố tạo thành kiến trúc 

 a) Yếu tố công năng 

 • Mục đích đầu tiên và quan trọng nhất của một công trình kiến trúc là đòi hỏi chức năng, công dụng của nó phải đáp ứng được nhu cầu sử dụng của con người: - Tiện lợi: Các hoạt động diễn ra trong công trình kiến trúc phải được đáp ứng một cách thuận tiện, dễ dàng. - Thích nghi: phù hợp với đặc tính môi trường và xã hội; thích ứng với điều kiện tự nhiên.

• Công năng của công trình chịu ảnh hưởng của con người, xã hội, môi trường và dẫn đến chi phối hình thức kiến trúc 

 • Yếu tố công năng luôn thay đổi để đáp ứng nhu cầu sử dụng theo sự phát triển của xã hội về cơ sở vật chất và trình độ văn hóa của con người. 

 b) Yếu tố kỹ thuật vật chất

 • Kiến trúc phát triển phụ thuộc vào sự phát triển của khoa học kỹ thuật trong xây dựng. 

 • Yếu tố kỹ thuật – vật chất là các khả năng của vật liệu, giải pháp kết cấu, phương pháp thi công. Vật liệu tạo nên kết cấu và kết cấu tạo thành hình khối không gian: 

- Vật liệu xây dựng: là các chất liệu giúp xây dựng nên công trình, rất đa dạng, gồm có: 

 + Phân theo chức năng: Vật liệu chịu lực Vật liệu trang trí Vật liệu bao che … 

 + Phân theo tính chất: Vật liệu hữu cơ: gỗ, tre … Vật liệu vô cơ: đá, gạch, vữa, bê tông, thạch cao … Vật liệu khối lượng: thép, kẽm … Vật liệu dẻo: nhựa, khí nén … Vật Vật liệu hỗn hợp: hợp kim …

- Kết cấu: Là bộ khung giúp công trình bền vững trước các tác động của thiên nhiên và con người. Tùy vào vật liệu xây dựng, công trình sẽ sử dụng hệ kết cấu khác nhau. Kết cấu của công trình sẽ ảnh hưởng đến tạo hình và giá trị nghệ thuật của công trình. Khi khoa học kỹ thuật phát triển, kết cấu sẽ đáp ứng được thiết kế phức tạp

- Phương pháp thi công: là quá trình cụ thể hóa thiết kế, xây dựng và hoàn thiện công trình. Tùy vào vật liệu và kết cấu của công trình để chọn phương pháp thi công thích hợp.

c) Yếu tố nghệ thuật

 • Công trình kiến trúc phải đẹp, có bộ mặt hấp dẫn, có tác động tốt đến tâm lý và nhận thức của con người.

 • Cách tổ chức không gian bên trong, bên ngoài, màu sắc vật liệu và các thủ thuật trang trí phải đảm bảo mỹ quan.

 • Yếu tố nghệ thuật của công trình kiến trúc được thể hiện bởi: hình khối, tổ hợp không gian, mặt đứng, đường nét, chi tiết trang trí, màu sắc cũng như vật liệu xây dựng nên công trình 

 Ba yếu tố trên là một thể thống nhất, liên hệ chặt chẽ với nhau tạo thành công trình kiến trúc. Tùy theo mục đích, tính chất đặc điểm của công trình mà các yếu tố này có những yêu cầu cao thấp khác nhau. Tuy nhiên, yếu tố công năng thường mang vai trò chủ đạo.