Ánh sáng có hai loại, ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo. Con người luôn sử dụng hai nguồn sáng này trong trang trí nội thất và đưa ra các yêu cầu khi tổ chức chiếu sáng cho nội thất (H62a,b).

H62a. Bố trí ghế ngồi trong khán phòng.

H62b. Bố trí ghế ngồi trên ban công phòng họp 350 chỗ - TP. HCM.

4.1.1. Yêu cầu cho chiếu sáng

Có bốn yêu cầu cơ bản:

·        Hợp lý về mức độ chiếu sáng cho từng khu vực khác nhau. Mỗi không gian có những nhu cầu chiếu sáng khác nhau nên mức độ đòi hỏi về chiếu sáng cũng khác nhau. Thiết kế hợp lý sẽ tiết kiệm điện cũng như chi phí mua các loại đèn. Tiền Hóa là chỉ tiêu độ rọi nhỏ nhất cho phép theo đặc điểm công việc ở một số không gian nội thất.

·        Không gây các tác hại đến vật được chiếu sáng. Các tia sáng chiếu vào vật nào đó sẽ làm cho nóng lên hoặc bị phai màu, phai màu, dẫn đến sự lão hóa nhanh. Đặc biệt với ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo có cường độ lớn. Nên khi thiết kế cần cân nhắc lựa chọn giải pháp chiếu sáng và sử dụng loại đèn để hạn chế tối đa các tác hại đến vật thể.

H62a. Con người đã tận dụng ánh sáng tự nhiên trên nhiều lĩnh vực, trong đó có kiến trúc và nội thất. KTS Le Corbusier đã sử dụng ánh sáng tự nhiên để chiếu sáng một cách huyền ảo cho nhà thờ ở Ronchamp - Pháp.

H62b. Ánh sáng tự nhiên không chỉ là một nhân tố giúp cho sự tồn tại của cuộc sống mà nó còn tạo ra những cảm giác hết sức phong phú cho con người.

H63a. Ánh sáng do con người tạo ra từ những đám lửa, ngọn nến cho đến những loại đèn điện ngày nay được sử dụng trên toàn thế giới.

H63b. Ánh sáng rực rỡ trên các con phố làm cho đô thị thêm hoa nhoáng, nhưng ánh sáng dịu ấm như ngọn nến luôn tạo cho cảm giác thân mật, gần gũi. Chiếu sáng một góc cảnh của khách sạn Edmont - Tokyo - Nhật Bản.

·        Hạn chế ảnh hưởng tới môi trường, tránh "ô nhiễm ánh sáng". Theo yêu tố về thế giới WHO ánh sáng quá nhiều hay quá sáng, nhấp nháy liên tục sẽ hại đến sức khỏe như gây cảm giác khó chịu, chóng mặt, mất tập trung, mất ngủ, mệt mỏi. Do đó ánh sáng dư thừa không cần thiết và thiết kế bất hợp lý được coi là ô nhiễm.

·        Tăng hiệu quả thẩm mỹ, trong một số trường hợp cần đạt tới mức độ nghệ thuật trong những gian trưng bày các tác phẩm nghệ thuật khác nhau, ưu tiên đạt về hòa v.v... hay phục vụ sân khấu.

 

CHIẾU SÁNG NHÂN TẠO

Kích thước vật cần phân biệt (mm)	Cấp công việc	Phân cấp	Tính chất thời gian của công việc	Độ rọi nhỏ nhất cho phép khi chiếu sáng bằng đèn huỳnh quang, đèn compac (lux)
Từ 0,15 đến 0,30	I	a	Thường xuyên	400
		b	Chu kỳ từng đợt	300
		c	Không lâu	200
Từ 0,30 đến 0,50	II	a	Thường xuyên	300
		b	Chu kỳ từng đợt	200
		c	Không lâu	100
Trên 0,50	III	a	Thường xuyên	150
		b	Chu kỳ từng đợt	100
		c	Không lâu	75

4.1.2. Các mục đích của tổ chức chiếu sáng

Để đưa ra được giải pháp tổ chức chiếu sáng hợp lý cần xác định mục đích chiếu sáng cho từng không gian cụ thể. Trong thực tế có bốn mục đích chiếu sáng cơ bản:

-        Chiếu sáng chung: đảm bảo ánh sáng cần thiết để người sử dụng có thể hoạt động một cách bình thường trong không gian, như nhận biết được lối đi, các khu vực chức năng khác nhau. Nguồn sáng có thể là ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng nhân tạo (H65a,b).

-        Chiếu sáng tập trung: ánh sáng được tập trung vào một khu vực để làm nổi bật trong không gian chung (H66a,b).

-        Chiếu sáng trang trí: giúp cho không gian thêm sinh động. Ví dụ đèn rọi vào bức tranh, mặt tượng, đèn chùm hoặc dãy đèn v.v... (H67a,b).

-        Chiếu sáng nghệ thuật: sử dụng trong trình diễn hay nội thất của một số không gian trong những công trình như bảo tàng, phòng trưng bày. Ở đây rất cần hình thức chiếu sáng nghệ thuật vì nó sẽ làm tăng sự cảm nhận của người xem đối với tác phẩm (H68a,b,c,d).

Các kiến trúc sư khi thực hiện thường được kết hợp hai ba hoặc bốn mục đích với nhau để đạt hiệu quả tốt về mặt kỹ thuật và thẩm mỹ.

H65a. Chiếu sáng chung có thể tận dụng ánh sáng tự nhiên.

H65b. Chiếu sáng chung được thực hiện bằng chiếu sáng nhân tạo với hệ thống đèn âm trần. Trung tâm thương mại Melbourne - Aus.

H66a. Chiếu sáng tập trung vào mảng tường có trưng bày vật. National Gallery of Victoria - Melbourne - Australia.

H66b. Ảnh sáng tập trung vào hiện vật trong tủ trưng bày. Tokyo National Museum - Tokyo - Japan.