1.1. An toàn lao động và các quy định phòng ngừa tai nạn

An toàn là nền tảng của mọi hoạt động gia công. Việc phòng ngừa tai nạn dựa trên ba trụ cột: Ý thức, Quy định và Thiết bị.

• Trang bị bảo hộ cá nhân (PPE):

  • Quần áo: Gọn gàng, chất liệu chống cháy hoặc chống tĩnh điện tùy yêu cầu.

  • Giày bảo hộ: Đế chống trượt, chịu dầu và có mũi thép.

  • Bảo vệ mắt và tai: Kính bảo hộ khi mài/cắt; nút tai khi làm việc trong môi trường tiếng ồn cao.

• Quy tắc làm việc với máy móc:

  • Chỉ vận hành máy khi đã hiểu rõ quy trình và có sự đồng ý của người quản lý.

  • Kiểm tra các bộ phận bảo vệ (che chắn) và nút dừng khẩn cấp trước khi khởi động.

  • Không đeo nhẫn, đồng hồ hoặc trang sức khi vận hành máy quay tốc độ cao.

1.2. Quy định về an toàn vệ sinh lao động

Môi trường làm việc sạch sẽ là môi trường làm việc an toàn.

• Áp dụng tiêu chuẩn 5S: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc, Sẵn sàng để tối ưu hóa không gian và giảm thiểu nguy cơ vấp ngã.

• Vệ sinh công nghiệp:

  • Kiểm soát bụi kim loại, hơi sơn và khói hàn bằng hệ thống thông gió cục bộ.

  • Làm sạch ngay các vết dầu loang trên sàn nhà bằng cát hoặc bột thấm chuyên dụng.

• Nhân trắc học (Ergonomics): Điều chỉnh độ cao bàn làm việc và tư thế đứng/ngồi để tránh các bệnh nghề nghiệp về cơ xương khớp.

1.3. Kiến thức cơ bản về bảo vệ môi trường

Mục tiêu là giảm thiểu dấu chân sinh thái của hoạt động sản xuất.

• Quản lý chất thải nguy hại:

  • Dầu thải, nước làm mát, ắc quy cũ và giẻ lau dính dầu phải được thu gom riêng biệt vào các thùng chứa có dán nhãn "Chất thải nguy hại".

  • Tuyệt đối không đổ hóa chất trực tiếp vào hệ thống thoát nước sinh hoạt.

• Xử lý phôi kim loại: Tách riêng thép, nhôm, đồng để dễ dàng cho việc tái chế và thu hồi tài nguyên.

1.4. Thang, giàn giáo và thiết bị nâng cũng như gắn và cố định tải

Đây là nội dung quan trọng khi thực hiện các công việc trên cao hoặc di chuyển các bộ phận nặng như động cơ, hộp số.

• Làm việc với thang và giàn giáo:

  • Quy tắc 3 điểm tiếp xúc: Luôn giữ hai tay một chân hoặc hai chân một tay khi leo thang.

  • Giàn giáo phải được kiểm tra độ thăng bằng và có thanh chắn an toàn (Guardrails).

• Thiết bị nâng (Cẩu, xe nâng):

  • Kiểm tra tải trọng định mức (SWL - Safe Working Load) của thiết bị; tuyệt đối không nâng quá tải.

  • Khu vực nâng hạ phải được rào chắn, không cho người đi lại dưới tải đang treo.

• Gắn và cố định tải (Rigging):

  • Sử dụng dây cáp, dây xích hoặc dây đai vải (Slings) không bị sờn, đứt.

  • Xác định trọng tâm của vật nâng để đảm bảo tải không bị nghiêng hoặc lật khi nhấc lên.

  • Sử dụng các khóa (Shackles) và móc cẩu có lẫy an toàn.

1.5. Sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên

• Tiết kiệm điện: Tắt máy nén khí, hệ thống chiếu sáng và máy công cụ khi kết thúc ca làm việc hoặc trong giờ nghỉ.

• Tiết kiệm vật tư: Tính toán kỹ lưỡng kích thước phôi trước khi cắt để giảm thiểu phần dư thừa (Scrap).

• Tái sử dụng: Tận dụng các mẩu phôi thừa cho các chi tiết nhỏ hoặc bài tập thực hành bổ trợ.

1.6. Xử lý trong trường hợp xảy ra tai nạn

Phản ứng nhanh và đúng cách trong "thời vàng" có thể cứu sống con người.

1. Cấp cứu ban đầu: Ngắt nguồn nguy hiểm (điện, máy). Kiểm tra tình trạng nạn nhân (tỉnh táo, nhịp thở).

2. Hỗ trợ y tế: Gọi ngay số điện thoại cấp cứu hoặc báo cho bộ phận y tế của trường.

3. Sơ cứu cơ bản: Cầm máu, cố định vết thương hoặc rửa vết thương bằng nước sạch nếu bị hóa chất bắn vào.

4. Báo cáo và Điều tra: Ghi lại hiện trường và viết báo cáo tai nạn để phân tích nguyên nhân gốc rễ, tránh lặp lại.

1.7. Phòng chống cháy nổ

• Nguyên lý hình tam giác lửa: Nhiên liệu + Oxy + Nguồn nhiệt. Chỉ cần loại bỏ 1 trong 3 yếu tố để dập tắt lửa.

• Sử dụng bình chữa cháy (Quy tắc PASS):

  • P (Pull): Rút chốt an toàn.

  • A (Aim): Hướng vòi phun vào gốc lửa.

  • S (Squeeze): Bóp cò.

  • S (Sweep): Quét vòi phun qua lại.

• Quản lý vật liệu dễ cháy: Để xăng, dầu, dung môi xa nguồn lửa và nơi có tia lửa điện.