3.1. Lễ hội truyền thống

3.1.1. Sự hình thành và ý nghĩa của lễ hội truyền thống Việt Nam

• Sự hình thành: Gắn liền với nền văn minh lúa nước và tín ngưỡng bản địa. Lễ hội ra đời từ nhu cầu tạ ơn các vị thần (Thần Nông, Thành hoàng bản thổ) đã cho mưa thuận gió hòa và cầu mong sự bình an.

• Ý nghĩa:

  • Tâm linh: Thỏa mãn nhu cầu ngưỡng vọng các bậc tiền nhân, thần linh.

  • Cộng đồng: Là dịp để dân làng thắt chặt tình đoàn kết sau những ngày lao động vất vả.

  • Văn hóa: Lưu giữ các giá trị nghệ thuật dân gian như hát xoan, múa lân, các trò chơi đấu vật, kéo co.

3.1.2. Một số lễ hội truyền thống tiêu biểu

Việt Nam có hàng ngàn lễ hội, tiêu biểu theo vùng miền và tín ngưỡng gồm:

• Lễ hội Đền Hùng (Phú Thọ): Giỗ Tổ Hùng Vương, biểu tượng cao nhất của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

• Lễ hội Chùa Hương (Hà Nội): Lễ hội kéo dài nhất Việt Nam, kết hợp giữa tín ngưỡng Phật giáo và tham quan thắng cảnh du lịch.

• Lễ hội Núi Bà Đen (Tây Ninh): Đặc trưng cho tín ngưỡng thờ Mẫu tại Nam Bộ.

• Lễ hội Đua Ghe Ngo (Sóc Trăng): Lễ hội lớn nhất của đồng bào Khmer Nam Bộ.

3.2. Lễ hội văn hoá du lịch

3.2.1. Các lễ hội văn hoá dưới góc độ du lịch học

Lễ hội văn hóa du lịch là những sự kiện được tổ chức có mục đích rõ ràng nhằm thu hút khách, dựa trên nền tảng văn hóa nhưng có sự can thiệp của kỹ thuật tổ chức sự kiện hiện đại.

• Tính chuyên nghiệp: Có kịch bản, đạo diễn, sân khấu hóa và công tác truyền thông bài bản.

• Tính thương mại: Tạo ra nguồn thu từ bán vé, dịch vụ đi kèm và tài trợ.

• Tính đại chúng: Thu hút không chỉ người dân địa phương mà cả khách quốc tế và nội địa trên diện rộng.

3.2.2. Ví dụ tiêu biểu: Festival Huế

Festival Huế là mô hình lễ hội văn hóa du lịch thành công nhất tại Việt Nam:

• Đặc điểm: Diễn ra định kỳ (trước đây 2 năm/lần, nay theo định hướng Festival bốn mùa).

• Nội dung: Kết hợp giữa di sản Cung đình Huế với các đoàn nghệ thuật quốc tế.

• Tác động du lịch: Tạo ra "đòn bẩy" cho kinh tế tỉnh Thừa Thiên Huế, kéo dài thời gian lưu trú của khách và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

3.3. Các sự kiện (Events)

Trong bối cảnh du lịch hiện đại, sự kiện không chỉ là lễ hội mà còn bao hàm nhiều loại hình khác nhau tạo nên nguồn khách lớn:

• Sự kiện thể thao: Các giải chạy Marathon (như VnExpress Marathon), giải đua xe (Formula 1 - nếu có), hay các đại hội thể thao khu vực (SEA Games). Những sự kiện này kéo theo lượng lớn vận động viên và cổ động viên tiêu dùng dịch vụ du lịch.

• Sự kiện giải trí (Entertainment): Các đêm diễn của các nghệ sĩ quốc tế (như Concert BlackPink tại Hà Nội). Đây là xu hướng "Music Tourism" đang bùng nổ tại Việt Nam.

• Sự kiện MICE (Hội họp, triển lãm): Các hội nghị cấp cao (APEC, ASEAN) hay các triển lãm công nghiệp quốc tế. Đây là dòng khách có mức chi tiêu cao và ổn định.