4.1. Khái niệm về tổ chức lao động

Lao động là hoạt động diễn ra giữa con người và giới tự nhiên. Trong khi lao động, con người vận dụng sức lực tiềm tàng trong thân thể mình, sử dụng công cụ lao động để tác động vào giới tự nhiện, chiếm lấy những vật chất trong tự nhiên, biến đổi những vật chất đó, làm chúng trở nên có ích cho cuộc sống của mình.

Do đó, lao động là điều kiện không thể thiếu được đối với cuộc sống của con người, là một tất yếu vĩnh viễn, là kẻ môi giới trong sự trao đổi vật chất giữa tự nhiên và con người.

Quá trình lao động đồng thời là quá trình sử dụng sức lao động. Sức lao động là năng lực lao động của con người, là toàn bộ thể lực và trí lực của con người.

Vậy, tổ chức lao động là hệ thống những hoạt động, những phương pháp, cách thức tổ chức có liên quan đến việc hoạch định, tuyển chọn, đào tạo, phát triển, động viên nhân viên người lao động trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

4.2. Nhiệm vụ và nội dung của tổ chức lao động

4.2.1. Nhiệm vụ của tổ chức lao động

- Tuyển chọn lao động phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp

- Đề ra các chính sách về nhân viên từ đó xây dựng các tiêu chuẩn, các chuẩn mức áp dụng thống nhất trong toàn doanh nghiệp.

- Sử dụng hiệu quả sức lao động nhằm tăng năng suất lao động, tăng thu nhập cho nhân viên.

- Tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tối đa năng lực cá nhân, bố trí sử dụng và phân công lao động phù hợp với năng lực của nhân viên.

- Khen thưởng, trách phạt vật chất – tinh thần hợp lý, tăng cường kỷ luật lao động.

4.2.2. Nội dung của tổ chức lao động

- Xây dựng và quản lý hệ thống định mức lao động: Muốn quản lý bất kỳ lĩnh vực hoạt động nào cũng cần phải có định mức. Định mức lao động có thể là thời gian lao động, số lượng người lao động, năng suất lao động… nhờ có định mức lao động mà người quản lý có thể phân công lao động phù hợp, có thể hoạch định nhu cầu lao động sát với thực tế. Trên cơ sở đó có thể sử dụng hợp lý và tiết kiệm lao động.

- Tuyển chọn con người vào làm trong doanh nghiệp: Đây là hoạt động rất quan trọng của công tác tổ chức lao động, chính vì vậy, việc tuyển chọn phải được tiến hành rất kỹ lưỡng, để tìm đủ người, đúng năng lực mà doanh nghiệp đang cần.

- Tổ chức phân công lao động: Sau khi đã có lao động thì vấn đề quan trọng là phải tổ chức lao động như thế nào cho hiệu quả. Thực chất của công tác tổ chức lao động là phân công lao động, hợp tác lao động về không gian và thời gian, tổ chức hợp lý nơi làm việc, hợp lý hóa các thao tác, động tác lao động, sử dụng thời gian lao đông, kỷ luật lao động, các điều kiện lao động, tổ chức lao động, nghỉ ngơi hợp lý.

- Tạo động lực cho người lao động: Để phát huy tiềm năng lao động trong mỗi con người thì người quản lý cần phải có các biện pháp kích thích người lao động bằng cả vật chất lẫn tinh thần.

- Thông tin liên lạc và thu hút sự tham gia của con người vào công việc của doanh nghiệp: Để lao động của cá nhân và bộ phận đạt hiệu quả cao, để sự phối hợp trong lao động giữa các cá nhân và bộ phận trở nên nhịp nhàng, ăn khớp với nhau thì một trong những một trong những điều kiện cần đó là dảm bảo sự thông suốt

về thông tin liên lạc giữa các thành viên trong DN. Mặt khác, việc đảm bảo thông tin thông suốt còn góp phần làm cho các cá nhân trong tập thể đoàn kết gắn bó chặt chẽ với nhau, cùng động viên nhau, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt công việc được giao.

- Xây dựng và giải quyết các mối quan hệ trong lao động: Để DN hoạt động có hiệu quả thì các thành viên trong DN bao gồm cả nhân viên và người quản lý đều phải gắn bó chặt chẽ với nhau, hợp tác với nhau, cùng lao động hết mình để cho DN ngày càng phát triển nhanh, bền vững. Khi đó, tất cả các thành viên đều được hưởng lợi ích xứng đáng từ những thành quả đó.

- Tổ chức trả lương, thưởng và các chế độ khác cho nhân viên: Dựa trên năng lực làm việc thông qua kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh để DN quyết định chế độ thù lao cho lao động một cách hợp lý.

- Đào tạo và phát triển con người: Đào tạo và phát triển con người là một trong những nhiệm vụ quan trọng của mọi DN, vì thông qua đào tạo, DN có thể duy trì và nâng cao năng lực cho người lao động, giúp họ luôn đáp ứng được những đòi hỏi của thực tế. Mặt hkác, đào tạo và phát triển cũng là nhu cầu của mỗi con người. Tất cả mọi người đều mong muốn ngày càng trở nên hoàn thiện hơn theo thời gian.

- Quản lý sự biến động và lập kế hoạch nhân sự: Lực lượng lao động trong DN không cố định mà luôn có sự thay đổi vì nhiều lý do khác nhau. Do đó, cần phải bắt kịp sự biến động đó để có biện pháp xử lý thích hợp, đảm bảo không xảy ra tình trạng thiếu hoặc thừa lao động.

- Bảo vệ sức khỏe và năng lực làm việc của nhân viên: Để duy trì khả năng làm việc lâu dài của người lao động thì DN phải không ngừng quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe của người lao động

4.2.3. Bố trí nhân lực

Sau khi tiến hành tuyển chọn thì DN phải phân công bố trí lao động vào các vị trí đã xác định. Việc bố trí lúc này gọi là bố trí lúc đầu. Trong quá trình lao động thì DN tiếp tục có những lần phân công, bố trí lao độg cho phù hợp hơn với tình hình thực tế. Yêu cầu cơ bản của bố trí lao động:

- Sử dụng hợp lý, tiết kiệm lao động, tránh tình trạng thừa dẫn đến lãng phí hoặc ngược lại xảy ra tình trạng thiếu dẫn đến công việc không hoàn thành, bị ùn tắc. Muốn vậy, phải phân công lao động theo năng lực, sở trường, và nguyện vọng của người lao động.

- Kích thích người lao động làm việc tích cực, có trách nhiệm, luôn ý thức vươn lên để ngày càng nâng cao năng lực của bản thân.

4..3. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ

4.3.1. Khái niệm đào tạo và phát triển độ ngũ

- Đào tạo là một quá trình học tập lý luận và kinh nghiệm để tìm một sự biến đổi về chất tương đối lâu dài của một cá nhân có thêm năng lực thực hiện công việc. Nhờ đào tạo mà con người lao động được tăng thêm hiểu biết, đổi mới phương pháp, kỹ năng thái độ làm việc và thái độ đối với cộng sự.

- Phát triển nhân sự là đào tạo định hướng cho tương lai, tập trung vào sự phát triển cá nhân của nhân viên nhằm đáp ứng cho mục tiêu chiến lược của con người.

- Đào tạo và phát triển nhân sự là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác tổ chức nhân sự. Tất cả các cấp trong DN đều phải quan tâm đến vấn đề này để:

+ Chuẩn bị và bù đắp những chỗ bị thiếu, bị bỏ trống.

+ Chuẩn bị cho người lao độg thực hiện những trách nhiệm và nhiệm vụ mới do có sự thay đổi trong mục tiêu, cơ cấu, những thay đổi về luật pháp, chính sách, công nghệ mới tạo ra.

+ Hoàn thiện khả năng người lao động.

4.3.2. Quy trình đạo tạo và bồi dưỡng lao động

- Xác định sự cần thiết của đào tạo.

- Xác định mục tiêu của đào tạo.

- Xác định nội dung, kế hoạch và phương pháp đào tạo.

- Xác định hình thức đào tạo.

- Xác định các điều kiện cần thiết để đào tạo.

- Thông báo về kế hoạch đào tạo cho bộ phận có liên quan.

- Lãnh đạo duyệt danh sách thành viên được tham gia đào tạo.

- Tổ chức dào tạo theo kế hoạch đã định.

-           Tổ chức đánh giá kết quả đào tạo