Nguyên lý làm việc
Khi ta
cho dòng điện 1 pha tần số f vào 2 dây
quấn stato, Nhờ có tụ điện mà góc lệch pha của dòng điện chạy trên 2 cuộn dây lệch
nhau 900 trong không gian, do đó
sẽ tạo ra từ trường quay tròn. Từ trường quay tròn này cắt các thanh dây
dẫn của dây quấn rôto, cảm ứng các suất điện dộng. Vì dây quấn rôto nối ngắn
mạch, nên suất điện động cảm ứng sẽ sinh ra dòng điện trong các thanh dẫn rôto.
Lực tác dụng tương hỗ giữa từ trường quay của máy với thanh dẫn mang dòng điện
rôto, kéo rôto quay cùng chiều quay từ trường với tốc độ n.
a. Sơ đồ đấu dây động cơ KĐB 1 pha kiểu điện dung dùng tụ thường trực

|
|
Hình 2-43. Sơ đồ dùng tụ thường trực
|
|
Tụ
thường trục mắc nối tiếp với cuộn phụ. Sau khi khởi động xong, tụ thường trực
và cuộn phụ cùng làm việc với cuộn chính.
Ưu
điểm: Đặc tính làm việc tốt, hệ số cosφ cao.
Nhược
điểm: Do điện dung của tụ thường trực rất nhỏ nên mô men khởi động nhỏ.
b. Sơ đồ đấu dây động cơ KĐB 1 pha kiểu điện dung dùng tụ khởi động
Tụ khởi động dùng để khởi động động
cơ. Sau khi khởi động, tốc độ động cơ lớn hơn 75% tốc độ định mức, ngắt ly tâm
ngắt ra, loại tụ khởi động và cuộn phụ ra khỏi mạch. Do đó đặc tính làm việc
không tốt, hệ số cosφ thấp.
Điện
dung của tụ khởi động lớn (gấp hàng trăm lần so với điện dung của tụ thường
trực) nên có ưu điểm là mô men khởi động lớn.
2-44. Sơ đồ dùng tụ khởi động
c. Sơ đồ đấu dây động cơ KĐB 1
pha kiểu điện dung dùng tụ thường trực song song với tụ khởi động

Hình 2-45. Sơ đồ dùng tụ thường trực song song với tụ khởi
động
|
|
Tận dụng ưu điểm của hai sơ đồ
trên. Khi mắc tụ thường trực song song với tụ khởi động, sau khi khởi động thì
ngắt ly tâm ngắt, loại tụ khởi động và cuộn phụ ra khỏi mạch. Lúc này còn cuộn
dây chính và tụ thường trực làm việc nên đặc tính làm việc tốt, hệ số cosφ cao.
Hai tụ thường trực và khởi động mắc song song nên điện
dung tương đương lớn, do đó mô men khởi động
lớn.